
ආයුබෝවන්! අද අපි, ඇතුළේ එක කුළුබඩුවක් නොවෙයි, කුළුබඩු දෙකක්ම තියෙන, පුංචි ගෙඩියක් ගැන දැනගනිමු. ඒ තමයි සාදික්කා සහ වසාවාසි. මේවා මොනවාද, අපේ රටේ වැවෙන්නේ කොහොමද, සෞඛ්යයට ඇති ගුණ මොනවාද කියා අද අපි බලමු.
වීඩියෝව
සාදික්කා සහ වසාවාසි
මේ වීඩියෝවේ සිංහල පිටපත ළඟදීම එනවා. එතෙක් ඉංග්රීසි පිටපත නරඹන්න.


මේ මොනවාද
එක ගෙඩියක්, කුළුබඩු දෙකක්
සාදික්කා හැදෙන්නේ, දිලිසෙන තද කොළ පාට පත්ර ඇති, සදාහරිත ගසක. විද්යාඥයන් මේ ගසට කියන්නේ මිරිස්ටිකා ෆ්රැග්රන්ස් කියලයි.
මේ ගසේ ගෙඩිය රවුම්, මාංසල ගෙඩියක්. ඉදෙද්දී ඒක කහ පාට වෙලා, තනියම දෙකට පැළෙනවා.
ඒ ගෙඩිය ඇතුළේ පුදුම දෙයක් තියෙනවා. එකම ගෙඩියකින්, වෙනස් කුළුබඩු දෙකක් ලැබෙනවා.
- ගස
- දිලිසෙන තද කොළ පත්ර ඇති සදාහරිත ගසක්
- විද්යාත්මක නම
- Myristica fragrans
- ගෙඩිය
- ඉදෙද්දී කහ පාට වී, දෙකට පැළෙනවා
- කුළුබඩු දෙකක්
- සාදික්කා සහ වසාවාසි
ළඟින් බලමු
ගෙඩිය ඇතුළේ
දැන් අපි එක ගෙඩියක් කපලා, ඇතුළේ තියෙන කොටස් බලමු.
එළියෙන්ම තියෙන්නේ, ගෙඩියේ ඝන, ලා පාට මදය.
ඊළඟට, ඇටය වටේ දැලක් වගේ ඔතාගෙන තියෙන, දීප්තිමත් රතු පාට කොටසක් තියෙනවා. ඒ තමයි වසාවාසි.
වසාවාසි යටින් තියෙන්නේ, තුනී, හයිය, තද දුඹුරු පාට කටුවක්.
ඒ කටුව ඇතුළේ තියෙන්නේ ඇටය. ඒ තමයි සාදික්කා.


ඉතිහාසය
කුළුබඩු දූපත්වල සිට
සාදික්කාවල මුල්ම නිජබිම, නැගෙනහිර ඉන්දුනීසියාවේ බන්ඩා දූපත්. ප්රසිද්ධ කුළුබඩු දූපත් අතරේ තියෙන, ගිනිකඳු සහිත පුංචි දූපත් කිහිපයක්.
ඒ දූපත් අතරින් එකක තිබුණු, අවුරුදු තුන්දහස් පන්සියයක් විතර පැරණි මැටි බඳුන් කැබලිවල, සාදික්කාවල සලකුණු පුරාවිද්යාඥයන් සොයාගත්තා. මිනිසුන් සාදික්කා පාවිච්චි කළ බවට දැනට දන්නා පැරණිම සාක්ෂිය ඒකයි.
සිය ගණනක් අවුරුදු පුරා, ලෝකයේ සාදික්කා වැවුණේ මේ දූපත් කිහිපයේ විතරයි. දහහත්වන සියවසේදී, ලන්දේසි වෙළෙන්දෝ ඒ කුළුබඩුව තමන්ට විතරක් තියාගන්න, බලහත්කාරයෙන් මේ දූපත් අල්ලාගත්තා.
එක්දහස් හයසිය හැටහතේදී අත්සන් කළ සාම ගිවිසුමකින්, රූන් කියන පුංචි සාදික්කා දූපත ලන්දේසීන්ට හිමි වුණා. ඉංග්රීසීන්ට, ඇමරිකාවේ නිව් ඇම්ස්ටර්ඩෑම් කියන පුංචි නගරය තියාගන්න ලැබුණා. අද අපි ඒ නගරය හඳුනන්නේ නිව් යෝර්ක් කියලයි.
- මුල්ම නිජබිම
- ඉන්දුනීසියාවේ බන්ඩා දූපත්
- පැරණිම සාක්ෂිය
- අවුරුදු 3,500ක් පමණ පැරණි මැටි බඳුන්වල සලකුණු
- 1600 ගණන්
- ලන්දේසීන් දූපත් අල්ලාගන්නවා
- 1667 · සාම ගිවිසුම
- රූන් දූපත ලන්දේසීන්ට; නිව් ඇම්ස්ටර්ඩෑම් ඉංග්රීසීන්ට
- අද
- නිව් ඇම්ස්ටර්ඩෑම් තමයි අද නිව් යෝර්ක්

ශ්රී ලංකාවේ
කඳුකරයේ වැවෙන ගසක්
පස්සේ කාලෙක, බ්රිතාන්යයන් සාදික්කා වෙනත් රටවලට ගෙන ගියා. දහනවවන සියවසේ මුල් භාගයේදී, ලංකාවේත් සාදික්කා වගා කරන්න පටන් ගත්තා. ඊටත් කලින්, වෙළෙන්දන් මෙහෙට ගෙනාවා කියලත් සමහරු විශ්වාස කරනවා.
සාදික්කා ගසට වඩාත් ගැළපෙන්නේ, සිසිල් මැද කඳුකරයයි. ලංකාවේ සාදික්කා වගාවෙන් සියයට අසූවක් විතර තියෙන්නේ මහනුවර දිස්ත්රික්කයේ. කෑගල්ල, මාතලේ දිස්ත්රික්කවලත් සාදික්කා වගා කරනවා.
මේ ගසට, අවුරුද්ද පුරා බෙදිලා යන වැස්සකුත්, උණුසුම් දවස්වලුත්, සැර සුළඟින් ආරක්ෂාවකුත් ඕනෙ. පුංචි පැළවලට, මුල් අවුරුදු තුනේදී සෙවණත් අවශ්යයි.
- ලංකාවට
- 1800 ගණන්වල මුල් භාගයේ වගා කෙරුණා
- වැවෙන්නේ
- සිසිල් මැද කඳුකරය
- කාලගුණය
- බෙදුණු වැසි, උණුසුම, සැර සුළං නැති තැන්
- පුංචි පැළවලට
- මුල් අවුරුදු තුනේ සෙවණ

සාදික්කා වගාව
පිරිමි ගස් සහ ගැහැණු ගස්
සාදික්කා ගස් ගැන අමුතු දෙයක් තියෙනවා. ඒ ගස් පිරිමි ගස් සහ ගැහැණු ගස් විදිහට වෙන් වෙලා. ගෙඩි හැදෙන්නේ ගැහැණු ගස්වල විතරයි. හැබැයි පරාග ලබාදෙන්න පිරිමි ගස්ත් අවශ්යයි.
පුංචි පැළයක් දැක්කම, ඒක පිරිමිද ගැහැණුද කියලා කියන්න බැහැ. ඒක දැනගන්න පුළුවන් මල් පිපුණාමයි. පැළවලින් භාගයක් විතර පිරිමි ගස් වෙනවා.
ඒ නිසා ගොවීන්, ගැහැණු ගස් දහයකට, පිරිමි ගසක් විතර තියාගන්නවා. හොඳ ගැහැණු ගස්වලින් අතු බද්ධ කරලා පැළ හදාගත්තම, ඒ ගස්වල ගෙඩි හැදෙන බව ස්ථිරයි.
සාදික්කා ගසක් හත්වෙනි අවුරුද්දේ විතර ගෙඩි දෙන්න පටන් ගන්නවා. අවුරුදු විස්සක් විතර ගියාම, හොඳම අස්වැන්න දෙනවා. අවුරුදු සියයකටත් වඩා කාලයක් ගෙඩි දෙන්නත් පුළුවන්.
- ගැහැණු ගස්
- ගෙඩි හැදෙන්නේ ගැහැණු ගස්වල පමණයි
- පිරිමි ගස්
- පරාග දෙන්නේ පිරිමි ගස්
- වත්තේදී
- ගැහැණු ගස් 10කට පිරිමි ගසක් පමණ
- ගෙඩි හැදෙන බව ස්ථිරයි
- හොඳ ගැහැණු ගස්වලින් බද්ධ කළ පැළ



අස්වැන්න
ගෙඩියේ සිට කුළුබඩුවට
ගෙඩි පැළෙද්දී, නැත්නම් පැළෙන්න ආසන්න වෙද්දී, ඒවා අතින් කඩාගන්නවා.
ඊට පස්සේ, තුඩ උල් පොඩි පිහියකින්, රතු වසාවාසි ප්රවේශමෙන් ඇටයෙන් වෙන් කරනවා.
වසාවාසි අතින් තලලා, අව්වේ හෙමින් වේළනවා. එතකොට ඒකේ දීප්තිමත් රතු පාට, ටිකෙන් ටික තැඹිලි කහ පාටට හැරෙනවා.
සාදික්කා ඇටය කටුවත් එක්කම, සති කිහිපයක් වේළනවා. හොලවද්දී, ඇතුළේ ඇටය ගැටෙන සද්දය ඇහෙනකම්.
- අස්වැන්න
- පැළෙද්දී අතින් කඩනවා
- වෙන් කිරීම
- පොඩි පිහියකින් වසාවාසි වෙන් කරනවා
- වසාවාසි
- තලලා අව්වේ වේළනවා
- සාදික්කා
- කටුවත් එක්ක සති කිහිපයක් වේළනවා

ගසකින් ලැබෙන දේ
සාදික්කා බොහොමයි, වසාවාසි ටිකයි
ලංකාවේ සාමාන්ය සාදික්කා ගසකින්, අවුරුද්දකට වියළි සාදික්කා එක්දහස් පන්සියයක් විතර ලැබෙනවා. හොඳම ගස්වලින් දහදාහක් දක්වා ලැබෙන්න පුළුවන්.
හැබැයි බර බලන්න. හොඳ අමු ගෙඩියක ඇටය ග්රෑම් දහයක් විතර බරයි. ඒකේ වසාවාසි ග්රෑම් එකක් විතරයි.
ඒ නිසයි, සාදික්කාවලට වඩා වසාවාසි ගොඩක් අඩුවෙන් ලැබෙන්නේ.
- සාමාන්ය ගසක්
- අවුරුද්දකට වියළි සාදික්කා 1,500ක් පමණ
- හොඳම ගස්
- 10,000 දක්වා
- ඒ නිසා
- සාදික්කාවලට වඩා වසාවාසි ගොඩක් අඩුයි

රසය සහ සුවඳ
සුවඳ තෙල සහ බටර්
සාදික්කාවල තියෙන්නේ උණුසුම්, මිහිරි රසයක්. වසාවාසිවල රසය ඊට වඩා මෘදුයි, සියුම්.
ඒවායේ සුවඳ එන්නේ සුවඳ තෙලකින්. සාදික්කා ඇටයක, සියයට දහසයක් දක්වාම මේ සුවඳ තෙල් තියෙන්න පුළුවන්.
සාදික්කාවල මේදයත් බහුලයි. වියළි ඇටයේ බරින් සියයට හතළිහක් දක්වාම මේදය තියෙන්න පුළුවන්. ඒක තද කරලා ගන්න සාදික්කා බටර්, සබන් සහ ක්රීම් හදන්න යොදාගන්නවා.
මේ සුවඳ තෙලේ, සැබිනීන්, පයිනීන්, මිරිස්ටිසින් වගේ ස්වභාවික සංයෝග රාශියක් තියෙනවා.
- රසය
- සාදික්කා උණුසුම්, මිහිරි · වසාවාසි මෘදුයි
- තෙලේ ස්වභාවික සංයෝග
- සැබිනීන් · පයිනීන් · මිරිස්ටිසින්


සම්ප්රදාය සහ ගෙදර
සුව කිරීමේ සිට මුළුතැන්ගෙයට
ආයුර්වේදයේත්, චීන සම්ප්රදායික වෛද්ය ක්රමයේත්, බොහෝ කාලයක් තිස්සේ සාදික්කා පාවිච්චි කරනවා. විශේෂයෙන්ම අජීර්ණය, බඩ පිපීම, බඩේ අපහසුතා වගේ දේවලට.
අපේ මුළුතැන්ගෙයිදී, ටිකක් ගාපු සාදික්කා හෝ වසාවාසි, තුනපහ කුඩුවලටත්, කේක් සහ රසකැවිලිවලටත්, උණුසුම් බීමවලටත් සුවඳක් එකතු කරනවා.
ඒකට ඕනෙ ඉතාම පොඩි ප්රමාණයක් විතරයි. මොකද, ඒකේ රසය හරිම සැරයි.
- බොහෝ කලක සිට
- ආයුර්වේදය සහ චීන වෛද්ය ක්රම
- විශේෂයෙන්ම
- අජීර්ණය, බඩ පිපීම, බඩේ අපහසුතා
- මුළුතැන්ගෙයිදී
- තුනපහ, කේක්, රසකැවිලි, උණුසුම් බීම
- රසය සැරයි
- ඉතා පොඩි ප්රමාණයක් පමණයි

පර්යේෂණ
පර්යේෂණ කියන්නේ මොනවාද?
එහෙනම්, සාදික්කා සහ වසාවාසිවල ගුණ ගැන විද්යාත්මක පර්යේෂණ කියන්නේ මොනවාද?
රසායනාගාර පරීක්ෂණවලදී, සාදික්කා සහ වසාවාසි සාරවල ප්රතිඔක්සිකාරක ගුණ පෙන්නුවා. ඒ වගේම, නොයෙක් බැක්ටීරියා සහ දිලීර වර්ග වැඩීමත් අඩු කළා.
වසාවාසිවලින් ගත්ත මැසෙලිග්නන් කියන සංයෝගයක්, දත් දිරායාමට හේතුවන විෂබීජයක් රසායනාගාරයේදී නැවැත්තුවා.
සතුන් යොදාගත් අධ්යයනවලින්, ප්රදාහය අඩු කරන්නත්, අක්මාව ආරක්ෂා කරන්නත් පුළුවන් බවට ඉඟි ලැබිලා තියෙනවා.
හැබැයි මිනිසුන් යොදාගෙන කරපු හොඳ අධ්යයන තවම ඉතාම අඩුයි. ඒ නිසා දැනට, මේ ගුණ බලාපොරොත්තු සහගතයි. ඒත් තවම ඔප්පු වෙලා නැහැ.
- රසායනාගාර පරීක්ෂණ
- ප්රතිඔක්සිකාරක; බැක්ටීරියා, දිලීර වැඩීම අඩු කළා
- වසාවාසිවලින් · රසායනාගාරයේ
- මැසෙලිග්නන්, දත් දිරන විෂබීජයක් නැවැත්තුවා
- සතුන් යොදාගත් අධ්යයන
- ප්රදාහය අඩු වීම, අක්මාවට ආරක්ෂාව
- හැබැයි
- මිනිසුන් පිළිබඳ අධ්යයන අඩුයි: තවම ඔප්පු වී නැහැ

සාදික්කා සහ වසාවාසි
එක ගෙඩියක්, කුළුබඩු දෙකක්
සාදික්කා සහ වසාවාසි. අපේ දිවයිනේ සිසිල් කඳුකරයේ වැවෙන, එකම ගෙඩියකින් ලැබෙන කුළුබඩු දෙකක්.
පුංචි වුණත් සැරයි, ඉතිහාසයෙන් පිරිලා. හඳුනාගන්නත්, රැකගන්නත් වටිනා නිධානයක්.
මෙය සාමාන්ය දැනුම සඳහා පමණයි. වෛද්ය උපදෙසක් නොවෙයි. සාදික්කා ආහාරයට එක් කරන්නේ ඉතා සුළු ප්රමාණයෙනි: විශාල ප්රමාණයක් විෂ සහිතයි, එබැවින් ළමයින්ට අත නොවන තැනක තබන්න. රූප AI මගින් නිර්මාණය කළ නිදර්ශන මිස සැබෑ ඡායාරූප නොවෙයි.



