
ආයුබෝවන්! අද අපි පුංචි වුණත්, ලොකු සුවඳක් තියෙන කුළුබඩුවක් ගැන දැනගනිමු. ඒ තමයි එනසාල්. එනසාල් කියන්නේ මොකක්ද, අපේ රටේ මීදුම් සහිත කඳුකරයේ එය වැවෙන්නේ කොහොමද, සෞඛ්යයට එයින් ලැබිය හැකි ගුණ මොනවාද කියා අද අපි බලමු.

එනසාල් කියන්නේ
ඉඟුරු පවුලේ පැළෑටියක කරලක්
එනසාල් හැදෙන්නේ ඉඟුරු පවුලට අයත්, උසට වැවෙන, කොළ පිරුණු පැළෑටියකයි. එය ගසක්වත්, වැලක්වත් නොවෙයි.
එහි මල් හටගන්නේ පැළෑටියේ පාමුල සිට විහිදෙන දිගු මල් නටුවලයි. ඒ හැම මලක්ම පුංචි කොළ පාට කරලක් බවට පත්වෙනවා. අපි කුළුබඩුවක් ලෙස පාවිච්චි කරන්නේ ඒ කරල්.
විද්යාඥයන් එයට කියන්නේ එලෙටාරියා කාඩමොමම් කියලයි. එය මුලින්ම වල් පැළෑටියක් ලෙස වැවුණේ දකුණු ඉන්දියාවේ වනාන්තරවලයි.
ඉංග්රීසියෙන් එයට කියන්නේ කාඩමම් කියලයි.
- පැළෑටිය
- ඉඟුරු පවුලට අයත් උස පැළෑටියක්
- කුළුබඩුව
- මල්වලින් හැදෙන පුංචි කොළ පාට කරල්
- විද්යාත්මක නම
- Elettaria cardamomum
- ඉංග්රීසියෙන්
- කාඩමම් (Cardamom)


ඉතිහාසය
කුළුබඩුවල රැජින
එනසාල් ඉතාම පැරණි කුළුබඩුවක්. අවුරුදු දෙදහසකටත් වඩා පැරණි සංස්කෘත ග්රන්ථවල පවා එය ගැන සඳහන් වෙනවා.
අරාබි වෙළෙන්දෝ එය මුහුද හරහා රැගෙන ගොස්, ලෝක වෙළෙඳාමේ කුළුබඩුවක් බවට පත් කළා.
ගම්මිරිස් කුළුබඩුවල රජු නම්, එනසාල් කුළුබඩුවල රැජිනයි.
අදටත් බරින් ගත්තොත්, ලෝකයේ මිල අධිකම කුළුබඩුවලින් එකක් එනසාල්.
- අවුරුදු 2,000කටත් පෙර
- පැරණි සංස්කෘත ග්රන්ථවල සඳහන්
- ලෝක වෙළෙඳාම
- අරාබි වෙළෙන්දෝ මුහුද හරහා රැගෙන ගියා
- කුළුබඩුවල රැජින
- ගම්මිරිස් රජු නම්, එනසාල් රැජින
- අදටත්
- බරින් මිල අධිකම කුළුබඩුවලින් එකක්

ශ්රී ලංකාවේ
මීදුම් කඳුකරයේ නිවහන
ලංකාවේ එනසාල් වැවෙන්නේ මීටර් හයසියයකට වඩා උස, සිසිල් මීදුම් සහිත කඳුකරයේයි. මහනුවර, මාතලේ, නුවරඑළිය, කෑගල්ල, රත්නපුර වැනි දිස්ත්රික්ක ඒ අතර ප්රධානයි.
එනසාල් පැළයට සෙවණ හරිම ප්රියයි. උස් වන ගස් යට, සියයට හැටක් පමණ සෙවණ ලැබෙන තැන්වල එය හොඳින්ම වැවෙනවා.
ඒ නිසයි එනසාල් වවන ඉඩම්වලට කුළුබඩු වනාන්තර කියා කියන්නේ.
- වැවෙන්නේ
- මීටර් 600ට වඩා උස සිසිල් කඳුකරය
- ප්රධාන දිස්ත්රික්ක අතර
- මහනුවර · මාතලේ · නුවරඑළිය · කෑගල්ල
- අවශ්ය වන්නේ
- උස් ගස් යට සියයට 60ක් පමණ සෙවණ
- හඳුන්වන්නේ
- කුළුබඩු වනාන්තර

ලංකාවේ වවන
එනසාල් වර්ග තුනක්
ලංකාවේ එනසාල් වර්ග තුනක් වවනවා. ඒ මලබාර්, මයිසූර් සහ වලුක්කා. ඒවා හඳුනාගන්න පුළුවන් මල් නටු වැවෙන හැඩයෙන්.
මලබාර් වර්ගයේ මල් නටු බිම දිගේ වැතිරී වැවෙනවා. එය වැවෙන්නේ පහළ කඳුකරයේ. එහි කරල් රවුම් හැඩයි.
මයිසූර් වර්ගයේ මල් නටු කෙළින් ඉහළට වැවෙනවා. එය වැවෙන්නේ වඩා උස් කඳුකරයේ. එහි කරල් දිගටි හැඩයි.
වලුක්කා වර්ගයේ මල් නටු ඒ දෙකට අතරමැදිව, ඇල වී වැවෙනවා. එහි කරලුත් දිගටියි.


අස්වැන්න සහ වේළීම
අතින් නෙළා, සැලකිල්ලෙන් වේළා
එනසාල් පැළයක් සිටුවා අවුරුදු තුනකට පමණ පසු පළමු අස්වැන්න ලැබෙනවා. සැප්තැම්බර් සිට ජනවාරි දක්වා, කරල් හොඳටම ඉදෙන්න කලින්, කුඩා කතුරකින් අතින්ම කපාගන්නවා.
අස්වැන්න නෙළන අය සති තුනකට හයකට වරක් නැවත ඇවිත්, නෙළන්න සූදානම් කරල් කපාගන්නවා.
ඉන්පසු කරල් සෝදා, කම්බි තැටි මත තබා, සෙල්සියස් අංශක හතළිස් පහේ සිට පනහ දක්වා උණුසුම් වාතයේ, දවසක් හමාරක් පමණ සෙමින් වේළනවා.
මේ මෘදු වේළීම නිසා කරල්වල කොළ පාට රැකෙනවා. හොඳම කොළ පාට කරල්වලට ලැබෙන්නේ ඉහළම ශ්රේණිය, ලංකා ග්රීන්.
- ඉවසීම
- අවුරුදු 3කට පමණ පසු පළමු අස්වැන්න
- පළමුව · නෙළීම
- සැප්තැම්බර් සිට ජනවාරි දක්වා අතින් කපනවා
- දෙවනුව · වේළීම
- අංශක 45–50 °C, පැය 35–40ක් පමණ
- ඉහළම ශ්රේණිය
- ලංකා ග්රීන් (Lanka Green)

කරල ඇතුළේ
සුවඳ රැඳී ඇත්තේ කොහේද?
කරලක් විවෘත කළොත්, ඇතුළේ කුඩා කුටීර තුනක පිරී ඇති, කළු පාට පුංචි ඇට දකින්න පුළුවන්.
ඒ ඇටවල සුවඳ තෙලක් තිබෙනවා. සිනියෝල් සහ ටර්පිනයිල් ඇසිටේට් වැනි සංයෝග නිසයි එනසාල්වලට උණුසුම්, මිහිරි, ටිකක් සිසිල් සුවඳක් ලැබෙන්නේ.
එනසාල් කුඩු කළාම එහි සුවඳ ඉක්මනින් නැති වෙනවා. ඒ නිසා කරල් එහෙමම තියාගෙන, පාවිච්චි කරන්න මොහොතකට කලින් තලාගන්න එක හොඳයි.
- ඇතුළේ
- කුටීර තුනක කළු පාට පුංචි ඇට
- සුවඳ
- 1,8-cineole · α-terpinyl acetate
- කුස්සියේ උපදෙසක්
- එහෙමම තියාගෙන, පාවිච්චියට පෙර තලන්න


වෙදකම සහ ගෙදර
ආයුර්වේදයේ සිට මුළුතැන්ගෙයට
ආයුර්වේදයේ එනසාල් බොහෝ කලක සිට සුවඳවත් ඖෂධයක් ලෙස, ආහාර දිරවීමට සහ බඩ පිපීම අඩු කරන්න යොදාගෙන තිබෙනවා.
කෑමෙන් පස්සේ කට සුවඳවත් කරගන්න එනසාල් කරලක් හපන අයත් ගොඩක් ඉන්නවා.
අපේ මුළුතැන්ගෙයිදී, බත්, ව්යංජන, වටලප්පන් වගේම උණු උණු තේ කෝප්පයකටත් එනසාල් සුවඳ එකතු කරනවා.
- ආයුර්වේදය
- ආහාර දිරවීම සහ බඩ පිපීම
- සරල පුරුද්දක්
- කෑමෙන් පසු කට සුවඳවත් කරගන්න
- මුළුතැන්ගෙයිදී
- බත් · ව්යංජන · වටලප්පන් · තේ

පර්යේෂණ
පර්යේෂණ කියන්නේ මොනවාද?
එහෙනම්, එනසාල්වල ගුණ ගැන විද්යාත්මක පර්යේෂණ කියන්නේ මොනවාද?
රසායනාගාර පර්යේෂණවලදී, එනසාල් සාරවලත් තෙලෙත් ප්රතිඔක්සිකාරක ගුණ, ප්රදාහය අඩු කරන ගුණ සහ බැක්ටීරියා මර්දන ගුණ පෙන්නුම් කළා.
වැඩිහිටියන් යොදාගෙන කළ කුඩා අධ්යයන දොළහක් විමසා බැලූ සමාලෝචනයකට අනුව, එනසාල් නිසා රුධිරයේ සමහර මේද වර්ග සහ ප්රදාහ දර්ශක ටිකක් අඩු වුණා.
තවත් සමාලෝචනවලට අනුව, රුධිර පීඩනයත් ඉතා සුළු වශයෙන් අඩු වුණා.
හැබැයි මේ අධ්යයන ගණනින් අඩුයි. ඒවා කුඩා, කෙටි කාලීන අධ්යයන. ඒ නිසා තවත් විශාල අධ්යයන අවශ්ය බව විද්යාඥයන් කියනවා.
- රසායනාගාර පර්යේෂණ
- ප්රතිඔක්සිකාරක, ප්රදාහ නාශක, බැක්ටීරියා මර්දන ගුණ
- කුඩා අධ්යයන 12ක සමාලෝචනයක්
- සමහර රුධිර මේද සහ ප්රදාහ දර්ශක ටිකක් අඩු වුණා
- තවත් සමාලෝචන
- රුධිර පීඩනය ඉතා සුළු වශයෙන් අඩු වුණා
- හැබැයි
- තවත් විශාල අධ්යයන අවශ්යයි

එනසාල්
අපේ රටේ සුවඳවත් නිධානයක්
එනසාල්. අපේ මීදුම් කඳුකරයේ, සෙවණට ආදරය කරන පැළෑටියක හැදෙන සුවඳවත් කොළ පාට කරලක්. කුළුබඩුවල රැජින.
එය අපේ රටේ සුවඳවත් නිධානයක්. හඳුනාගන්නත්, රැකගන්නත් වටිනා නිධානයක්.
මෙය සාමාන්ය දැනුම සඳහා පමණයි. වෛද්ය උපදෙසක් නොවෙයි. රූප AI මගින් නිර්මාණය කළ නිදර්ශන මිස සැබෑ ඡායාරූප නොවෙයි.



